ZERK 88 klik hier voor plattegrond

Van de eerste zerk van deze rij heeft alleen het rechter gedeelte een leesbare tekst.

De tekst van de zerk ziet er ongeveer uit als volgt:

Ao 16.. den 15 Marty Sterf
Maria Verkindert in leven
den Huyvrou van Paulus
van Ghemmenich secretaris
deser stede Franeker alhier
Begraven .................
..........................
..........................

OPMERKINGEN:

Ondanks dat de tekst niet veel duidelijk maakt, bleek het voldoende om uit te zoeken op wie de tekst van toepassing is. Het betreft het overlijden van Maria Verkinderen. Zij was de vrouw van Paulus van Ghemmenich secretaris van de stad Franeker. Eigenlijk was haar naam Maecken Willemsdr Verkindert. Het echtpaar woonde tot 1599 naast de waag. Hij was een zoon van Willem Hendrick Ghemmenich, o.a. organist in de Martinikerk.

Op de hoeken van de zerk de bekende afbeeldingen van J.K.M.D.

Het in een ovaal aangebrachte beeldhouwwerk bevat een links kijkende sierhelm met als helmteken twee vleugels waartussen een driehoek (keper) die ook in het M schild staat afgebeeld met een klaverblad. Op het V schild alleen een huismerk.

ZERK 89 klik hier voor plattegrond

De zerk die er naast ligt heeft een randschrift in twee regels.

De tekst op de zerk luidt, te beginnen met de buitenste regel van het randschrift:

Ao 1623 de 18 septem Sterf de' Eerentvesthen Hoochgeleerden
Dr Tymaeus Faber Professor Primarus in beyde rechten in Franecker

In de binnenste regel in de rand staat;

Ao 1623 den 14 Avgvsti Sterf de Eerbare ende Devchtsame Tietzcke
Adius dochter echte wif van D.H. Dr. Tymaeus Faber oldt int ##
Iaren

In het middenvlak onder het fraaie beeldhouwwerk staat;

Den 6: Decemb 1676 is in den heere
Gerust d Eer ende Duegdrijcke
Matrona Iuff: Rinske Faber
Huisvrou van den Heer Procureur
General Dr. Anthonivs Kann
out 66 Iaren ende leit hier begraven
Den 27 Septemb 1678 is in den Heere gerust
de Achtbare ende Hoogh geleerde Heer
Dr. Anthonivs Kann Procureur
General deser Land Schappe oudt
59 Iaren ende leit hier begraven

Niemand laet Sich gelusten ons
Gebeente te verontrusten dit is ons
Eernstigh begeeren in naam des Heeren

Opmerkingen:

In het randschrift staat het overlijden van het echtpaar Faber.

De leeftijd van de vrouw van Tymaeus Faber, Tietzcke Adius is nooit aangebracht, omdat de verhoging origineel is. Adius is eigenlijk Adje, wat de voornaam van haar vader was.

Tymaeus Faber, (Tjomme Riemers Smid) werd geboren in 1578 te Leeuwarden waar hij ook de latijnse scholen bezocht. In 1597 werd hij student te Franeker en later te Leiden, waar hij in 1603 de laurea doctoralis verwierf. Hij werd advocaat te Leeuwarden. In september 1606 werd hij professor rechten aan de academie te Franeker. Ondanks zijn slechte gezondheid, bleef hij nog 17 jaar aan de academie verbonden. Faber overleed op 18 september 1623.

Hij schreef een leerboek voor de studenten in 2 delen, dat drie maal werd herdrukt en ook elders werd gebruikt.

Hij was gehuwd met Titia Lammerts, een dochter van Adje Lammerts, burgemeester van Leewarden. Zij overleed in mei 1623. Ze lieten één dochter na.

Dan volgt de mededeling over het overlijden van Anthonivs Kann. en zijn vrouw Rinske Faber, geb. in 1610. Zij was een dochter van Tymaeus.

In een cirkel is het beeldhouwwerk aangebracht. Een aankijkende sierhelm met als helmteken een ooievaar. Daaronder M/V wapenschilden die verminkt zijn. Verder met ornamenten versierd. Er zijn nog sporen van een eerder aangebracht beeldhouwwerk te zien.

ZERK 90 klik hier voor plattegrond

Deze zerk is nogal beschadigd door slijtage. Er is een dubbel randschrift op aangebracht, waarvan het binnenste voor een deel in gewone letters en de rest in gotische letters.

De tekst in de rechthoek boven het fraai ongeschonden beeldhouwwerk is moeilijk leesbaar.

Tekst buitenste randschrift (gotisch) is:

Int iaer M Vc LII den XI Februari sterf Trijn Maritgen
Willems dcht Andries Ulberts wijf
Int iaer M Vc LII den XI mai sterf der Eerbaren Fridts
M Willems zn hier begraven

Het binnenste randschrift (gotisch) is:

Int iaer ons Heere M Vc .... den XXI Februarij sterf
die Agtbare man Andries Ulberts zoen

Tekst binnenste randschrift is:

Ao 1589 de' 14 Aprilis sterf de Eersa' Hoite Douwe Stick
enbuer olt 74 iaer

In de rechthoek onder het decorum staat:

Jetske Andrea Albada
Hvisvrou van Dr. Adelanus.
Metius ovt omtrent ..
Iaren Sterf de 18 Ian 1620
en leit alhier begraven

Opmerkingen:

Binnen een vierkant bestaat het beeldhouwwerk uit ornameneten en doeken en een links kijkende sierhelm waaronder de M/V wapenschilden. Het M schild heeft links van de deellijn een uitkomende leeuw en rechtsboven deellijn drie hoorns en onder de lijn een vogel op een tak. Het V schild heeft links van de deellijn een uitkomende adelaar en rechts een franse lelie. Onderaan een doodshoofd en een liggend dijbeen. Op de hoeken in cirkels huismerken. Boven zijn l en r gelijk, maar verschillend van die onderaan die onderling weer gelijk zijn.

M staat voor meester of maritgen Willems

Jetske Andrea Albada was de eerste vrouw van Adelanus Metius.

Metius, zijn echte naam was Adriaen Adriaanszn, was een zoon van Adriaen Anthoniszn en Suida Dircksdr. en werd op 9 december 1571 te Alkmaar geboren. Zijn vader was een beroemd krijgsbouwkundige die tijdens de tachtig jarige oorlog vele goede diensten aan de verenigde Nederlanden bewees, door o.a. vestingbouw.

Adelanus ontving zijn opleiding aan de latijnse school te Alkmaar. Op 24 juni 1589 werd hij als student te Franeker ingeschreven. Zijn voorkeur ging uit naar de wiskunde, maar omdat deze leerstoel toen nog niet in Franeker enige nam had, vertrok hij in 1591 naar Leiden. Hij ondernam diverse studie reizen, zoals naar het toen beroemde observatorium van Tycho Brahe op het deense eilandje Huen. Na studies in Rostock en Jena kwam hij op 30 mei 1598 weer naar Franeker en werd op 22 april 1600 gewoon hoogleraar wiskunde. Adelanus bleek een goede leraar te zijn, maar had duidelijk een eigen mening en werd buiten de academie nogal eens bestrafd wegens openbare geweldpleging en dronkenschap.

Toch kreeg hij in 1625 de laurea doctoralis in de medicijnen. Na een korte ziekte stierf hij op 16 september 1635. Van zijn hand zijn vele werken over o.a. astronomie gepubliceerd.

Zijn tweede vrouw was Cecillia Vertest.

ZERK 91 klik hier voor plattegrond

De zerk er naast bevat een goed leesbare tekst. Op het middenvlak is tekst in 6 rechthoeken aangebracht.

De tekst in het randschrift is als volgt:

Ao 1666 den 31 Augustij sterf den Eersamen Poulus Cornelis
in leven Coopman binnen Franeker oud 63 Iaren en leyt hier
begraven

In de rechthoeken staat:

1669 Den 21 Desember is in den Heere
gerust de Eerbare Rijckien Piers Scho
tanis Wedu van de E: Coopmans Poulis
Cornelis Bogarda olt omtrent 68 Iaer en
leit alhier begraven

1680 tusken den 10 en 11 Maert is in den Heere
gerust de Eersame Poulus Cornelis Bogarda
olt int 17 Iaer en leit alhier begraven

1698 den 8 Ianuarij is in den Heere gerust de
E' Coopman Cornelis Poulus Bogarda olt
in sijn 48 Iaer en leit alhier begraven

1714 de 6 7b is overleden de S. geleerde
Dr. Poulus Tjesma Medecine Doctor
tot Franeker oud omtrent 47 Iaar en
leit alhier begraven

1761 Den 14 October is in den Heere gerust
de Wel. Edele Iacobus Scheltema old Secre
taris der stede Franeker Voogd van 't Claar
campster Weeshuis en van de St-Martini
Kerk te Franeker oud 76 Iaar en leit alhier
begraven

Den 16 Aug. 1801 Stierf Mr. Cornelis
Paulusz Scheltema in leven Secretaris
dezer Stede oud 75 Jaar en 4½ maand

Opmerkingen:

Op de rand onderaan de zerk staan de letters S.A.

In het bericht over het overlijden van Poulus (nu Paulus) in 1666 wordt geen familienaam genoemd. Bij dat van zijn weduwe Rijckien Piers Schotanus wordt als familienaam Bogarda opgegeven. De familienaam van Poulus Cornelis is Bogarda. Hij was veekoopman en getrouwd met Rijckien.

De volgende genoemde, nl. Cornelis Paulus was waarschijnlijk een kleinzoon. Het woord Tusken is fries en wel begrijpelijk.

Tussen de mededelingen over Paulus Cornelis Bogarda en Cornelis Paulus Bogarda is de zerk "schoon" gemaakt; daarvan zal de tekst wel verwijderd zijn.

In de reeks is hier voor het eerst de naam Bogarda opgedoken; Titia Westerhuis - Bogarda zal er ook wel toe behoord hebben. Zij was in 1737 de oprichtster van het Westerhuis vrouwen gasthuis.

Zou het geslacht Bogarda via een vrouwelijke lijn familie zijn geworden van Paulus Tjesma en het geslacht Scheltema ?

Jacobus Scheltema was secretaris van Franeker van 1712 tot 1753 en Cornelis Paulusz. Scheltema van 1753 tot 1790.