ZERK 119 klik hier voor plattegrond

De volgende zerk betreft de familie Steindam. De tekst op het middenvlak in de tweede rechthoek is niet te lezen. Verder is de zerk kaal.

Den 7 Febr. 1672 is in den Heere Gerust Abrahamus
Steindam S S Theol. en Philosophae Doctor en Professor
Philosophae out 33 Iaer en leidt alhier begraven

Op het middenvlak:

Den 30 December 1694 is in
den Heere gerust Abrahamis
Steindamus S S Theologiae
Studiosus oud bijnua 22 Jaar
en leidt alhier begraven.

Den 22 september 1680 is in den
Heere gerust Fedsje Mensenburgh
Huisfrou van den heer Abrahamus
Steindamus in leven Philosophia
professor uod in haer 74ste iaer
en leit alhier begraven

OPMERKINGEN:

Abraham Steindam werd in mei 1657 als student aan de Academie van Franeker ingeschreven. Hij kwam van Leeuwarden, waar hij de Latijnse school bezocht.

Hij is echter geboren in 1640 te Hallum. Bij zijn studie aan de hogeschool was zijn hoofdvak philosophie. Op 24 mei 1661 stond hij als student theologie te Groningen ingeschreven. In 1662 werd hij proponent en door de classis Leeuwarden tot het ambt van predikant toegelaten. Hij werd echter praeceptor (leermeester) van twee kinderen van de rechtsgeleerde Allard Pieter Jongestal uit Leeuwarden. Op 21 april 1664 promoveerde hij te Franeker in de philosophie en op 29 april van dat zelfde jaar, dus slechts enkele dagen later, benoemd tot professor. Op 13 mei 1669 promoverde hij tot doctor in de theologie. Hij overleed op 7 februari 1672 nog slechts 33 jaar oud. Hij was gehuwd met Fedsje Mensenburgh. Hij liet zijn vrouw achter met twee van hun vijf kinderen.

De tekst op het middenvlak betreft het overlijden van Abrahamis Steindam. Hij was een zoon van Abraham die evenals zijn vader theologie studeerde, maar door zijn vroegtijdig sterven, hij werd 22 jaar, de studie niet kon volbrengen. De dochter van Abraham, Margaretha, huwde met professor Petrus Latané.

ZERK 120 klik hier voor plattegrond

Onder zerk 119 ligt een steentje ter grootte van een wandtegel. De tekst is waarschijnlijk uit de laat 18de eeuw.

mevirta
3 jaar

OPMERKINGEN: geen

ZERK 121 klik hier voor plattegrond

Deze staande zerk betreft het echtpaar Dekama - Kamstra.

Int Iaer o's Here' MVc LIII (1554) de' XXIII Aprilis
sterf de eerbare end' eerentvheste M. Jarich van Dekama

Int Iaer MVC end' LXXXIIII (1584) de' III April sterf
die eedele Iuffrov Catrina va' Kamstra zij wijf
Iac: 4
Que tande est istavita vestra
cui uni prospicitis uni laboratis
Ac moliminis nil nisi vapor
est ad breve tempus appa
rens ac mox evanescens

OPMERKINGEN:

Rijk versierd met beeldhouwwerk. Links kijkende traliehelm met asl helmteken een klimmende leeuw. Op de aan de helm hangende M/V schilden zijn de familiewapens aangebracht. M schild links van deellijn een halve adelaar en rechts van deellijn twee franse lelies. Op het V schild links deellijn halve adelaar en rechts een kam, ster en wagenwiel. Op de hoeken in vierpassen M/V schilden idem.

In deze tijd worden de familiewapens niet meer "gedragen" door mensfiguurtjes, maar die zijn nog wel aanwezig.

In het midden van de steen de wapens van Dekama en Camstra. Verder op elke hoek twee wapens.
Rechtsboven: halve adelaar, twee lelies onder elkaar (Dekama) en een roos en lelie onder elkaar (Albada).
Linksboven: halve adelaar, een kam, ster en rad onder elkaar (Camstra) en een dwarsbalk boven en onder vergezeld van een ster (Tzigora).
Rechtsonder: de wapens van Hottinga en Sjaerdema.
Linksonder: een lelie (Hoxwier), een dubbele adelaar met op de staart drie sterren en twee leeuwen die half over de vleugels staan (Harmana).
Jac. IV: is een sterk afwijkende tekst van de statenvertaling.

Jarich van Dekama Meester in de rechten, in 1523 raadslid in het hof van Friesland, in 1527 Grietman van Baarderadeel en in 1551 en 1553 van Franekeradeel, volmacht ten landsdage, olderman van Franeker enz.

Zijn vrouw Catharina van Camstra was een dochter van Rienck van Camstra en Gerland Hoxwier.

ZERK 122 klik hier voor plattegrond

Voor de staande zerk 121 ligt een zerk, waarvan de tekst goed te lezen is en over de familie Reen gaat.

Het randschrift is:

Den 12 juni 1747 is in den Heere gerust de Heer
Sibrandus Reen JUD Mede Advocaat voor den Hove van
Friesland oud Bouwmeester der stad Leeuwarden oud
48 iaar 6 maanden en Ao 1736 de E.D. Agtb. magistraat
gecommiteerde ten landsdage en in minder-getal

Op middenvlak staat:

`t Is heer Sibrandus Reen dien deze steen bedekt
die in zijn leven tot een voorbeeld heeft verstrekt
van godsvrugt en verstand en daarvan blijk kon geven
In staats- en Stads- en Kerk-bestier en `t gansehe leven
Die in zijn levenskragt werd schielik weggerukt
>Zijn ED`le ziel bij God nu 's levens vrugten plukt
Magdalena Pollius nu Reen

1752 den 31 augustus is de Wel
eerwaarde zeer geleerde Godzalige
Dominus Regnerus Brongerus Reen
Laatst predikant tot Huzum Zalig
in den Heere ontslapen oud 63
Iaaren 8 maanden en 4 dagen en
leit alhier Begraven

Hier rust Regnerus Reen die een en
veertig iaaren Gods Schapen hier
beneen Getrouwelijk heeft Geweidt
die `t volk van Finkum en van Huzum
Ging verklaren Gods Woord als 't pad
ter Groote en eeuwige Saligheid die
ijverde om `t Rijk des satans te verstooren
Wiens liefde en Godvrugt hier aan
velen was bekent die op den laatsten
dag van Oogstmaand Voer na boven
en Blinkt daar als een Ster aan s'
Hemels Firmament

De Juffrouw Magdalena
Pollius is geboren den 22
October 1699 overleden den 20 aug
1774 en legt alhier

OPMERKINGEN:

Sibrandus Reen blijkt een vooraanstaande persoon te zijn geweest, want verschillende ambten worden genoemd die hij heeft bekleed. In een vers op rijm worden zijn deugden, die op zowel het maatschappelijk als kerkelijk en Godsdienstig terrein aan de slag traden, geprezen. Dat prijzen gebeurde door Magdalena, van wie de meisjesnaam Pollius was, maar zich toen Reen noemde. Zij was namelijk gehuwd met Regnerus Brongerus Reen, waarschijnlijk een broer van Sibrandus.

Dan volgt op de zerk de mededeling van het overlijden van Regnerus Brongerus. Van het jaartal van het overlijden mist de eerste helft; het is 1752. Met de ondertekening 'De juffrouw Magdalena', zal dezelfde wel aangeduid zijn van wie de naam ook onder het overlijdensbericht van Sibrandus voorkomt. Met de plaatsnaam Huzum wordt Huizum bedoeld, welke plaats in het Fries nog als Huzum wordt aangeduid. Bij zijn overlijden was ds. Regnerus 63 jaar en hij is 41 jaar predikant geweest. Hij was nog maar 22 jaar toen hij het ambt aanvaardde.

Regnerus Brongerus Reen wordt in het Biografisch woordenboek Regnerus Bronger Reen genoemd. Volgens dit werk was hij een zoon van Regnerus Reen, die in 1632 te Makkum was geboren. Hij was predikant te Exmorra c.a. van 1662 tot 1666, te Workum van 1666 tot 1669, te Franeker van 1669 tot 1695. Op 6 augustus 1695 werd hij op de preekstoel door een beroerte overvallen. Hij preekte toen over Ps. 20:2-5, paste vers 1 eenklaps op zichzelf toe, zeggende: Toehoorders, ik voel dat ik haast in een hoog vertrek zal gesteld worden en brak af met het Onze Vader.

Hij werd naar huis gebracht en overleed de volgende dag.

Regnerus Bronger was geboren te Franeker op 28 december 1686 en hij overleed op 31 augustus 1752. Hij was predikant te Finkumen Hijum van 31 mei 1711 tot 26 september 1728, te Huizum van 3 oktober 1728 tot 31 augustus 1752. Hij overleed onverwacht ten huize van zijn schoonzoon Nic. Ruardi. Hij was gehuwd met Lena Pollius, die in 1661 hertrouwde met W G. Redingius.

Tenslotte wordt nog genoemd Pollius.

ZERK 123 klik hier voor plattegrond

De grote zerk recht boven 122 betreft de familie Doitsma.

Tekst randschrift:

Den 30 april Ao 1729 is in den Heere gerust de Eerbare
Deughtryke Ionge dogter Anna Doitsma oud in haar 43ste
Jaar en leit alhier begraven

Tekst onder beeldhouwwerk:

1697 den 30 November is overleden de Eer
bare Aeltje Juckema huisvrouw va'
Jacobus Doitsma oud 59 jaeren

1728 den 7 April is overleden de
Eersame Jacobus Doitsma in leven in
sijn 64ste jaar Pedel van de Academie
in Franeker oud omtrent 84 jaeren
en legt alhier begraven

OPMERKINGEN:

De zerk is voorzien van eenvoudig beeldhouwwerk. Binnen een ovalen kaderlijn is een kroon met negen parels aangebracht waarboven meetinstrumenten. De M/V schilden zitten onder de kroon Het M schild heeft een adelaar en lelie (Doitsma)en het V schild een ster met eronder een roos (Juckema).

ZERK 124 klik hier voor plattegrond

De twee randschriften zijn:

Hendrik Pijebes Nauta in sijn leven oudt burgemeester
deser steede ende mede ouderling in de kerk alhier is
geboren anno 1649 den 12 October en is anno 1725 den 12

maart in den Heere Ontslapen en leit alhier begraven.
1760 den 24 Maej is in den Heere gerust Do. H. Nouta
eertyds predikant tot Harbaijum oud 72 jaar en leit
Hyr begraven

Op het middenvlak staat:

Harmen Kanninga
overleden den 23 Februarij 1820
oud 22 Iaar en legt alhier begraven

Ter gedaghtenise van Pyba
Henrici auta oudt 16 Iaer
student in de Taelen gestorven
den 20 9ber 1695

Hier leit Grietie Juriens de huisvrouw
van de olde Burger Nauta is
gestorven den 3 Februarij 1709 oud
62 Iaer

Juryen Hendericks Nauta zoon van Hende
rick Pijbes en Griete Juryen gebooren anno
1684 den 15 9ber en is anno 1721 den
17 april in den heere gestorven ende leidt
alhier begraven

OPMERKINGEN:

Het randschrift is op het eerste gezicht wat verwarrend, omdat een deel van de tekst in de opstaande buitenrand is vermeld. Op de hoeken staan huismerken die niet bij de familie Nauta horen. Sporen van een eerder gotisch randschrift zijn nog aanwezig.

ZERK 125 klik hier voor plattegrond

Naast 124 ligt een zerkje met enige tekst erop:

Hier ligt begraven
Hendrikje Postma
wed. Do. Ioh. Estra

overl. d. 1...1712
oud .. iaren

OPMERKINGEN:

Hendrikje was de vrouw van de predikant Johannes Estra.

ZERK 126 klik hier voor plattegrond

Van dit hoek of bid zerkje is het bovenste deel niet meer aanwezig. Van het randschrift is een deel leesbaar.

Deel tekst randschrift is:

...uari sterf magdalena ...

OPMERKINGEN:

Het beeldhouwwerk bestaat uit een (zwangere ?) vrouw in romeins of grieks gewaad. De vrouw staat in een romeins koepeltje en houd in beide handen een slang vast. Voor haar zijn de M/V schilden geplaatst die verminkt zijn.

ZERK 127 klik hier voor plattegrond

Van dit zerkje ontbreekt het onderste deel.

Deel van randschrift is:

Anno 1663 den 5 october is den eerbaren Lolckien Poulus
.....mt lolckien Fockes out 13 Iaer en 14 dagen

Tekst middenvlak is:

Ao 1692 den 21
Feb is in den Heere
gerust d' Eerbare
Lijsbetje Poulus
wedue van W
Focke Claesen
Bonckam oudt
omtrent 55˝ Iaer
en is hier begraven

OPMERKINGEN:

In een cirkel is een eenvoudig beeldhouwwerk aangebracht. Een links kijkende traliehelm met als helmteken een soort pluim. De M/V schilden zijn verminkt.

ZERK 128 klik hier voor plattegrond

Deel van een klein zerkje waarvan de tekst maar voor een klein deel leesbaar is. Het randschrift is in gotische letters.

Deel randschrift is:

Eerbaren Coen Melker het..

Op het middenvlak is tekst

Bartholomeus van der
Nysten pastoor
in Franeker ..........

OPMERKINGEN:

Bartholomeus van der Nijsten was midden 16e eeuw pastoor. (verder uitz.)

ZERK 129 klik hier voor plattegrond

De teksten op deze zerk zijn wat slordig verdeeld. Het einde van de twee randschriftenis in kleine letters boven elkaar aangebracht. De tekst in het 2de blok is over de oude tekst heen aangebracht zonder de oude tekst geheel te verwijderen. De in hoofdletters geplaatste tekst is een deel van die oude tekst.

De tekst van het randschrift is:

Anno 1654 den 26 November is in den Heere Ontslapen den
Eersamen Jeroen Walings Mondelban out 75 Iaeren leit
hier begraven
Anno 1642 den 4 Ivny Sterf die Eerbare Tet Ghysberts Ens Dr.
Ieroen Walings Wyf olt 56 Iaren ende leit alhier begraven

Onder het beeldhouwwerk staat:

Anno 1749 den 6 April is in den Heere gerust de Eerbaere
en Deugtrijke Tettie Meyer wed. wijlen Ysbrand Rinses in
leven mede Regter over Franekeradeel oud synde 88 Iaeren
en 3 maenden leit alhier begraven (IN LEVEN GEWEEST
ECONIMUS BINNEN FRANEKER)

Anno 1666 den 17 Martii is in den
Heere Gerust den Eersamen Iohannes
Bart Meyer out int 58 Iaer ende
leit alhier Begraven

Anno 1698 den 16 Ianuarij is in den Heere Gerust
de Eerbare Janke Jeroens Ens weduwe
van Johannes Bart Meijer oud in `t 77 Jaar
en leit alhier begraven

Anno 1703 den 8 Ianuarij is in den Heere Gerust de Eer
bare Trijntie Iohannes Bart Meijer de huisvrouw
van Vitus Ringers Schut Doct: en Predicant tot Ried
oud in `t 44ste Iaar en leit hier begraven

OPMERKINGEN:

Het beeldhouwwerk in een ovaal bestaat uit een links kijkende traliehelm met als helmteken een vrouw die in haar rechterhand een wiel omhoog houd. Het Ma. schild heeft een gebogen deellijn met aan de linkerkant een halve adelaar en rechts een vleugel waar boven twee volle manen. En het Vr. schild heeft links van de deellijn

een halve adelaar en rechts een zwaard en twee sterren. Het huismerk linksboven en onder zijn gelijk. Die aan de rechterkant ook. Maar verschillen wel ten opzichte van elkaar.

Vitus Ringers hertrouwde met Grietje Reneman, dochter van Daniël Reneman, te Harlingen.

ZERK 130 klik hier voor plattegrond

Op dit deel van een zerk is alleen nog de tekst; Mr.Sicke, te lezen

OPMERKINGEN: geen

ZERK 131 klik hier voor plattegrond

Dit zerkje heeft betrekking op een Hongaarse student. Er liggen nog twee zerkjes van Hongaarse studenten in de kerk.

Quod motale puit
praestantis
d. Ioan Sepsi Ungari

S: Th: candi:
Maii 3 P... defuncti

C ... num:
......mpar:

OPMERKINGEN:

Het is duidelijk, dat deze kleine zerk betrekking heeft op een Hongaarse student, die het candidaatsexamen met goed gevolg heeft afgelegd. Wanneer de student is overleden is niet te lezen.

Een groot aantal Hongaarse jonge mensen hebben hier gestudeerd voor predikant, om later een Protestanse gemeente te dienen. In eigen land hadden zij daartoe nog geen gelegenheid.

ZERK 132 klik hier voor plattegrond

De grote staande zerk betreft ridder Raest van Vervou.

Het randschrift is:

Ao 1568 den 9 Iunij Sterf den Eedelen Erentvesten
Ioncker Raest van Vervou
Ao 1580 den 31 Octobris Sterf de' Eedele' Erentveste'
Ioncker Ian van Vervou

OPMERKINGEN:

Raest van Vervou was de tweede man van Amalia van Grombach, die eerder gehuwd was geweest met Jonkheer Jan van Egmond van Merensteyn, die in 1546 overleed. Raest was een zoon van Jacques van Vervou en Maria Chocquier die op hun Kasteel Vervou bij Luik woonden. In 1568 tijdens zijn verblijf op het ouderlijk kasteel viel hij van zijn paard en raakte ernstig gewond. Zijn vrouw, Amalia van Grombach die op het Martenahuis woonde, liet hem naar Franeker brengen waar hij op 9 juni 1568 stierf.

Het echtpaar had 4 kinderen, Jan, Frederik, Maria en Georg. Jan sneuvelde in 1580 op 29 jarige leeftijd in de slag bij Scharsterbrug, waar ook Georg op 17 jarige leeftijd sneuvelde.

Deze zerk is een portretzerk. We zien hier in een, met gordijnen gedrapeerde gebeeldhouwde doorgang, een ridder met strijdbijl in de rechterhand en aan zijn voeten een helm en handschoenen. Ter weerszijden oorlogstrofeeen

De kwartierwapens in de hoekmedaillons behoren aan Jan's grootouders.

Boven: Jaques van Vervou (uit Luik) en Maria Chocquier. Beneden: Frits van Grombach en Luts van Martena. RB: vierdeel, 2 keer een X, twee keer IIII. LB: drie diagonaal golvende lijnen. RO: een driedeel, een halve Adelaar, franse lelie en er onder een eikel aan tak. LO: man met tak in hand.

ZERK 133 klik hier voor plattegrond

Voor de staande zerk ligt een oude rode Bremer zerk waarvan de boven en onderkant missen. Het randschrift is in oud gotisch schrift.

Tekst randschrift is:

..... M CCCC LXXVII des Manendach .....
starf Aert Annes den bid vor die ziel

Tekst middenvlak is:

Behorende aen die
van Moons tot Wester
beek bij Gravenhage
BEHOREM NU DIE
CAPTEIN SOLCA
MA TOT HEEG

OPMERKINGEN:

Op het middenvlak een afgesleten wapenschild.

ZERK 134 klik hier voor plattegrond

De tekst van deze zerk is goed leesbaar. Alleen die in het 3de blok is erg afgesleten.

Tekst op het middenvlak boven wapens is:

Anno 1733 den 9 Februarij is in den Heere
gerust juffrouw Siouckien Viglius
wed: W: Dr. Joh: Balck oud 79 jaren 5
maanden en ligt hier begraven

Ao 16.. de' 6 May sterf de' Eerbare
Lijkele Hofstede en Ao 1612 den 23
Octobris sterf d' Eerbare Anna Pieters
Nijsten den huysfrouwen van Uijlke
Balck en leggen hier begraven

Anno 1652 den 8 novembris is gesturven
den eersamen Uldericus Balck in leeven
geweest den eersthen ordinarius landschap
en academie boeckdrucker van frieslant
binner deser steede out .6 iaer en 10 maenden
en leit hier begraven

Anno 1690 den I October
sterf Johannes Balck in
leven Medicine Docktor
tot Leeuwarden out in 40
jaer en leit hier begraven

OPMERKINGEN:

Siouckien (Sjoukje) Viglius, juiste familienaam was Wigles, was de vrouw van Johannes Balck, geneesheer te Leeuwarden. Johannes was een zoon van Idzardus Balck die op 4 januari 1651 zijn vader opvolgde als academie en landschapsdrukker. Een van hun kinderen was Dominicus, (Douwe), Balck, die professor werd aan de academie te Franeker.

Dominicus werd op 12 april 1684 te Leeuwarden geboren. Na de latijnse school werd hij in december 1700 als student te Franeker ingeschreven. In 1705 ging hij voor een jaar naar Leiden te studeren en na zijn terugkomst werd hij op 17 september 1706 tot buitengewoon hoogleraar J.U.D. bevorderd. Op 4 november 1612 werd hij

gewoon hoogleraar in de rechten aan de academie te Franeker. Vlak bij Franeker bezat hij een boerderij waar hij zich regelmatig terug trok om zich op zijn werk voor te bereiden. Hij had een uitstekende reputatie op het gebied van rechtspraak.

Op 11 maart 1715 trouwde hij met Anna Latené, de enig over gebleven dochter van professor Petrus Latené. Het echtpaar kreeg drie kinderen, waarvan de eerste al na een paar jaar overleed. De twee andere zonen bleken uitstekende studenten te zijn, maar beide hebben hun studie niet kunnen volbrengen. Abraham overleed in 1749 op 19 jarige leeftijd en Johannes Cornelis overleed twee maanden later op 22 jarige leeftijd. De klap moet groot geweest zijn, want kort daarop overleed Anna op 1 mei 1750 en Dominicis op 17 mei van dat jaar.

BHW: schild aan tak waaronder drie ruitschilden.

ZERK 135 klik hier voor plattegrond

De grote zerk die boven de vorige twee ligt, betreft o.m. de familie Ens. De zerk heeft een dubbel gotisch randschrift waarvan de binnenste maar voor een deel leesbaar is.

De tekst van het randschrift is:

Int Iaer ons Here M D c L de' IIII Februarij sterf
de' eersamen man Pieter Gysbert Ens
Int Iaer ons Heere M D c LIII den XXII Mai sterf
die eerbare Jalke Pieterz Ens wijf

deel van tekst binnenste randschrift is:

.. sterf die eerbare man Pieter Douwe Ens.........
int iaer ons heren mdc l ende iii sterf die eerbare

Op het middenvlak staat:

Anno 1666 den 21 October is in den Heere Gerust dr.
Nicolae Hendema in leven Advocaat van den Hove van
Friesland en is Hier begraven

OPMERKINGEN:

De gotische tekst van het binnenste randschrift betreft Pieter Douwe Ens en zijn vrouw Jalke. mogelijk was Pieter Douwe een zoon van Gijsbert. Op het middenvlak is de tekst grotendeels afgesleten. Wel is op te maken dat de teksten betrekking hebben op de familie Ens. Pieter Gijsbert Ens was in 1537 schepen en in 1544 burgemeester van Franeker. Het beeldhouwwerk in een klein ovaal bestaat uit een links kijkende traliehelm met als helmteken een engel. De M en V schilden zijn verminkt, evenals de wapens in vierpassen op de hoeken.